5 remedies tegen hand-outstress

“Je hoeft geen aantekeningen te maken hoor, je krijgt de hand-out na afloop van mijn presentatie”. Direct nadat ik een spreker dit blijmoedig heb horen zeggen, krijg ik acute hand-outstress. Waarom mag ik ze niet nu al hebben? Ik ben iemand die graag aantekeningen maakt en wel het liefst bij de betreffende tekst of plaatjes. Zo maak ik me de informatie eigen en kan ik het beter onthouden.
En vanuit het breinleren weet ik dat ik daar niet uniek in ben: hoe meer je zelf participeert, hoe beter je leert.

Wat te doen? Volg deze 5 remedies tegen hand-outstress en laat je deelnemers beter leren.

1 Stimuleer ALTIJD deelnemers om aantekeningen te maken

Wat je ook doet, laat deelnemers altijd aantekeningen maken. Zeg regelmatig zinnen als: noteer deze zin of schrijf op wat voor jou belangrijk is etc. Het is uitermate belangrijk dat je deelnemers zelf aan de slag gaan.

Hebben je deelnemers geleerd om te mindmappen? Nog mooier! Ze kunnen dan sneller tot de kern komen en zullen naderhand ook merken minder tijd nodig te hebben voor het bestuderen van en terughalen van de informatie.

2 Wees duidelijk over je hand-out

Heb je een hand-out of niet? Meld dit direct.

Check: Moeten mensen iets leren? Zorg dan voor een hand-out

Bij sommige lezingen wil je mensen meenemen in je verhaal en is het niet de bedoeling dat ze alles letterlijk onthouden. Als je het goed doet, zet je mensen tijdens je lezing aan het werk door ze vragen te stellen of opdrachten te geven. Die vragen kun je als hand-out uitreiken. De liefhebber kan je presentatie downloaden na afloop.

3 Stel je hand-out beschikbaar. NU

Veel mensen vinden het net als ik prettig om een hand-out te hebben om informatie bij te schrijven of na te kunnen lezen. Geef dus vooral de hand-out van je presentatie aan het begin van je verhaal!

4 Zorg voor een digitale versie

Wees eerlijk, niet iedereen zit te wachten op meer papier. Ik heb regelmatig mensen in mijn groep die aantekeningen maken op de laptop of Ipad. Van een van hen kreeg ik de volgende tip: mail de pdf van de hand-out. Op een pdf kun je namelijk ook aantekeningen maken en hij heeft zo de informatie ook later bij de hand.

Op veel hogescholen kunnen studenten via black-board of een ander digitaal systeem voorafgaand aan een college presentaties bekijken. Zo kunnen ze zich goed voorbereiden of tijdens een les met de docent meekijken.

De keerzijde van dit soort presentaties is dat de aantekeningen los gemaakt moeten worden of erger nog, dat mensen het niet-verplichte college overslaan. Zeker als de presentatie meer lijkt op een boek (veel tekst, weinig beeld), wordt de verleiding groot.

5 Beperk uzelve

Je hebt vast veel te vertellen, maar doe iedereen een plezier en maak de hand-out niet te dik. Voor een hele dag een is een hand-out van 10 pagina’s met 6 dia’s echt wel genoeg!

En uiteraard is de informatie per dia ook beperkt. Kies liever een pakkend beeld dan 10 regels tekst.

Bonus: Hou het brein wakker

Een beetje stress is goed voor de mens. Het brein wil wel verrast worden en wakker blijven. In de hand-out laat je dus ook een aantal dia’s weg. Zo blijft je verhaal spannend en kun je focussen op dat wat je wilt laten zien.

Nog belangrijker: zorg voor incomplete hand-outs: laat (delen van de) tekst ‘wegvallen’ op de hand-out. Zo dwing je je deelnemers om informatie die voor hen van belang is te noteren. Omdat in elk onderdeel van mijn training een toets- of toepassingsmoment zit, zijn ze gemotiveerd om aantekeningen te maken.

naturalistic-300x227
laat je deelnemers zelf de tekst erbij schrijven

dealing-with-time-300x227
Je kunt ook tekstdelen laten wegvallen

Check: heb je weinig tekst en veel beeld gebruikt? Prima!

Want als je lange teksten laat overschrijven geef je je studenten geen werk maar strafwerk, en dat is natuurlijk ook niet de bedoeling.

Hoe ga jij om met hand-outs? Graag lees ik jouw ervaring in het commentaarveld hieronder.

89 reacties

  1. write my papers op 21 oktober 2022 om 17:27

    writing paper services https://studentpaperhelp.com/



  2. custom college papers op 21 oktober 2022 om 16:03

    websites that write papers for you https://ypaywallpapers.com/



  3. write my persuasive paper op 21 oktober 2022 om 15:23

    write my paper for me https://premiumpapershelp.com/



  4. write my paper co op 21 oktober 2022 om 13:54

    best paper writing services https://papercranewritingservices.com/



  5. college paper writing service reviews op 21 oktober 2022 om 12:36

    writing paper services https://essaybuypaper.com/



  6. best paper writing service reviews op 21 oktober 2022 om 10:29

    help writing my paper https://writemypaperquick.com/



  7. buy cheap papers op 21 oktober 2022 om 10:04

    help writing papers https://mypaperwritinghelp.com/



  8. best online paper writers op 21 oktober 2022 om 08:27

    what should i write my paper about https://buyessaypaperz.com/



  9. college papers to buy op 21 oktober 2022 om 06:42

    paper writer services https://writingpaperservice.net/



  10. write my college paper for me op 21 oktober 2022 om 06:03

    paper writing services reviews https://cheapcustompaper.org/



  11. help me with my paper op 21 oktober 2022 om 04:26

    i need someone to write my paper https://researchpaperswriting.org/



  12. help with papers op 21 oktober 2022 om 03:22


  13. custom paper writers op 21 oktober 2022 om 01:07

    write my psychology paper https://doyourpapersonline.com/



  14. buy papers for college op 21 oktober 2022 om 00:30

    find someone to write my college paper https://write-my-paper-for-me.org/



  15. paper writing services legitimate op 20 oktober 2022 om 23:15

    pay for someone to write your paper https://writepapersformoney.com/



  16. write my paper for me fast op 20 oktober 2022 om 21:31

    write my psychology paper https://paperwritinghq.com/



  17. paper writers online op 20 oktober 2022 om 19:39

    need help write my paper https://uktermpaperwriters.com/



  18. pay someone to write a paper op 20 oktober 2022 om 18:17

    what is the best paper writing service https://sociologypapershelp.com/



  19. paper writer online op 20 oktober 2022 om 17:25

    paper writing service reviews https://term-paper-help.org/



  20. gay phone chat lines op 20 oktober 2022 om 16:21

    free gay phone chat https://gaymanchatrooms.com/



  21. gay video chat sites realty to dirty roulette op 4 september 2022 om 23:13

    gay boy teen boys webcam chat rooms https://gayinteracialchat.com/



  22. gay sex chat online op 4 september 2022 om 14:01

    gay live chat rochester https://free-gay-sex-chat.com/



  23. gay senior chat op 4 september 2022 om 04:15

    gay men chat roon 91764 https://gaychatnorules.com/



  24. local gay chat rooms op 3 september 2022 om 23:11

    arab friends gay webcam chat https://gayphillychat.com/



  25. google zoom gay chat rooms op 3 september 2022 om 19:02

    gay video chat sites https://chatcongays.com/



  26. gay chat random sites op 3 september 2022 om 14:10

    free gay chat rooms in new york state https://gay-live-chat.net/



  27. gay chat mature op 3 september 2022 om 10:23

    free gay phone chat no trial https://gaychatspots.com/



  28. gay phone chat line numbers op 3 september 2022 om 04:26


  29. gay universe men chat op 2 september 2022 om 23:38

    free gay chat line phone numbers https://newgaychat.com/



  30. no deposit bonus codes online casino op 30 augustus 2022 om 17:36

    best no deposit bonus online casino https://casinosonlinex.com/



  31. vegas strip online casino op 30 augustus 2022 om 13:54

    what is the best online casino https://online2casino.com/



  32. lotus casino online op 30 augustus 2022 om 08:22

    online casino stocks https://onlinecasinos4me.com/



  33. local free chatline op 25 augustus 2022 om 14:58

    free woman paid debit video https://onlinedatingservicesecrets.com/



  34. skip the game dating site free search op 25 augustus 2022 om 13:51


  35. italian dating sites op 25 augustus 2022 om 11:30


  36. dating sites for mature singles adults op 25 augustus 2022 om 08:07

    local dating sites free https://freeadultdatingpasses.com/



  37. online dating sites for free 100% op 25 augustus 2022 om 07:13

    best datings sites https://lavaonlinedating.com/



  38. single date online op 25 augustus 2022 om 03:51

    best dating website in usa https://wowdatingsites.com/



  39. over dating op 25 augustus 2022 om 02:05


  40. free app for online meeting op 24 augustus 2022 om 23:29

    online dating match https://speedatingwebsites.com/



  41. plenty fish date site op 24 augustus 2022 om 21:55


  42. sexy dating op 24 augustus 2022 om 17:28


  43. gay free op 24 augustus 2022 om 14:27

    usa free dating sites https://onlinedatingbabes.com/



  44. text hot naked singles op 24 augustus 2022 om 12:01

    local online dating sites https://freephotodating.com/



  45. hiv negative dating an hiv positive gay man op 23 augustus 2022 om 17:29

    dating british gay men https://datinggayservices.com/



  46. is it smart for gay teens to use dating apps op 23 augustus 2022 om 15:32

    gay dating game https://gayedating.com/



  47. dating guys when 18 gay op 23 augustus 2022 om 14:31

    best gay dating app https://gay-singles-dating.com/



  48. buy secure vpn op 8 augustus 2022 om 06:43

    best vpn for laptop https://rsvpnorthvalley.com/



  49. vpn routers best buy op 8 augustus 2022 om 05:07


  50. free vpn for firefox op 8 augustus 2022 om 01:03

    vpn windows 10 https://superfreevpn.net/



  51. 2019 best vpn op 7 augustus 2022 om 22:58

    best vpn for windows 10 https://imfreevpn.net/



  52. vpn browser op 7 augustus 2022 om 21:49

    free vpn server https://ippowervpn.net/



  53. best vpn service op 7 augustus 2022 om 18:23

    best vpn for small business https://freehostingvpn.com/



  54. whats the best free vpn op 7 augustus 2022 om 16:20

    reddit best free vpn https://shiva-vpn.com/



  55. business class vpn service op 7 augustus 2022 om 12:56

    what is a vpn connection https://freevpnconnection.com/



  56. watch casino online free op 27 juli 2022 om 12:58

    black lotus online casino https://casino8online.com/



  57. zone casino online op 27 juli 2022 om 12:12


  58. caesar casino online https://ownonlinecasino.com/



  59. casino games online free op 27 juli 2022 om 07:08

    foxwood casino online https://onlineplayerscasino.com/



  60. liberty online casino op 27 juli 2022 om 02:20

    online casino real money no deposit california https://casino-online-jackpot.com/



  61. turning stone online casino login op 27 juli 2022 om 00:21

    bovegas online casino https://casino-online-roulette.com/



  62. online casino nevada op 26 juli 2022 om 21:50

    wynn casino online https://vrgamescasino.com/



  63. mgm online casino nj op 26 juli 2022 om 19:54

    real online casino no deposit bonus https://1freeslotscasino.com/



  64. hallmark online casino op 26 juli 2022 om 17:26

    maryland live online casino https://cybertimeonlinecasino.com/



  65. no deposit online casino bonus op 26 juli 2022 om 10:32

    what is the best online casino https://free-online-casinos.net/



  66. best online casino usa op 26 juli 2022 om 09:50

    online casino virginia https://9lineslotscasino.com/



  67. best real online casino op 26 juli 2022 om 05:39

    casino online games real money https://onlinecasinosdirectory.org/



  68. top online casino real money op 26 juli 2022 om 04:32


  69. best online casino canada op 26 juli 2022 om 02:03

    atlantic online casino https://newlasvegascasinos.com/



  70. casino online best payout op 25 juli 2022 om 22:06


  71. usa online casino real money op 25 juli 2022 om 20:40

    online casino with free chips https://firstonlinecasino.org/



  72. mgm grand online casino michigan op 25 juli 2022 om 18:46

    free casino games online https://download-casino-slots.com/



  73. thesis or dissertation op 7 juli 2022 om 04:09


  74. edd dissertation topics op 7 juli 2022 om 01:01

    dissertation writing services https://dissertationhelperhub.com/



  75. dissertation writing services op 6 juli 2022 om 23:23

    best dissertation writing service https://dissertationhelpspecialist.com/



  76. doctoral dissertation help history op 6 juli 2022 om 21:24

    dissertation help leicester https://writingadissertationproposal.com/



  77. rfp writing services op 6 juli 2022 om 17:05


  78. getting help online op 6 juli 2022 om 13:14

    uf thesis and dissertation https://businessdissertationhelp.com/



  79. uk dissertation writing service op 6 juli 2022 om 10:20


  80. dissertation chapters op 6 juli 2022 om 08:42


  81. dissertation help service quality op 6 juli 2022 om 05:00

    dissertation help in delhi https://examplesofdissertation.com/



  82. dissertation writing and editing op 6 juli 2022 om 01:00

    psychology dissertation https://dissertationhelpexpert.com/



  83. help with dissertation op 5 juli 2022 om 21:16

    doctoral dissertation help reference https://dissertationwritingcenter.com/



  84. dissertation help service op 5 juli 2022 om 20:26

    dissertation help for phd candidates https://helpwithdissertationwritinglondon.com/



  85. getting help online op 5 juli 2022 om 17:20


  86. 1mixture op 4 juli 2022 om 14:37

    3desperate